Giữa lúc dân tộc ta đứng trước cuộc khủng hoảng về đường lối cứu nước thì ngày 05/6/1911 người thanh niên Nguyễn Tất Thành (tức Nguyễn Ái Quốc, Hồ Chí Minh sau này) ra đi tìm đường cứu nước theo phương hướng mới. Với khát vọng cháy bỏng giành độc lập tự do cho dân, cho nước, Nguyễn Tất Thành đã bất chấp mọi nguy hiểm, gian khổ, đi qua nhiều nước của châu Âu, châu Phi, châu Mỹ và đã rút ra chân lý: Chủ nghĩa tư bản, chủ nghĩa đế quốc 3 thực dân là cội nguồn mọi đau khổ của công nhân và nhân dân lao động ở chính quốc cũng như ở các nước thuộc địa.
- Đầu năm 1919, Nguyễn Tất Thành tham gia Đảng Xã hội Pháp. Tháng 6 năm 1919, với tên mới là Nguyễn Ái Quốc, Người thay mặt những người yêu nước Việt Nam gửi đến Hội nghị Véc-xây Bản yêu sách của nhân dân An Nam gồm 8 điểm đòi Chính phủ Pháp phải thừa nhận các quyền tự do dân chủ và quyền bình đẳng của dân tộc Việt Nam.
- Tháng 7/1920, Nguyễn Ái Quốc được đọc bản “Sơ thảo lần thứ nhất những Luận cương về vấn đề dân tộc và vấn đề thuộc địa” của Lênin đăng trên báo Nhân đạo và cũng chính từ đây đã giải đáp cho Người con đường đấu tranh giành độc lập tự do thực sự cho dân tộc, cho đồng bào mình.
- Từ ngày 25 đến 30/12/1920, Nguyễn Ái Quốc tham dự Đại hội lần thứ 18 Đảng Xã hội Pháp với tư cách đại biểu Đông Dương. Kết thúc Đại hội ngày 30/12/1920, Nguyễn Ái Quốc tán thành thành lập Đảng Cộng sản Pháp và trở thành một trong những người sáng lập Đảng Cộng sản Pháp, và cũng là người Cộng sản đầu tiên của dân tộc Việt Nam.
- Từ năm 1921 - 1930, Nguyễn Ái Quốc vừa tiếp tục hoạt động trong Đảng Cộng sản Pháp, nghiên cứu bổ sung và hoàn thiện tư tưởng cứu nước, vừa tích cực truyền bá chủ nghĩa Mác-Lênin vào phong trào công nhân và phong trào yêu nước Việt Nam. Người tập trung chuẩn bị về tổ chức và cán bộ, lập ra Hội Việt Nam cách mạng Thanh niên (1925), tổ chức nhiều lớp đào tạo cán bộ tại Quảng Châu, Trung Quốc, đồng thời gửi cán bộ đi học tại trường Đại học Phương Đông (Liên Xô) và trường Lục quân Hoàng Phố (Trung Quốc). Nhờ hoạt động không mệt mỏi của Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc và nhiều đồng chí cách mạng tiền bối đến cuối năm 1929, đầu năm 1930, những điều kiện cho sự ra đời của một Đảng vô sản ở Việt Nam đã chín muồi.
- Đáp ứng những đòi hỏi của thực tiễn cách mạng, ngày 17/6/1929, Kỳ Bộ Bắc Kỳ Hội Việt Nam cách mạng Thanh niên đã thành lập Đông Dương Cộng sản Đảng tại Hà Nội. Tháng 11/1929, các đồng chí Tổng bộ và Kỳ Bộ Nam Kỳ của Hội Việt Nam cách mạng Thanh niên quyết định thành lập An Nam Cộng sản Đảng. Ngày 01/01/1930, những đại biểu ưu tú của Tân Việt cách mạng Đảng (một tổ chức tiền thân của Đảng) đã họp và thành lập Đông Dương Cộng sản Liên Đoàn ở Trung Kỳ. Tuy nhiên ở một nước có tới ba tổ chức cộng sản nên không tránh khỏi sự phân tán về lực lượng và tổ chức, không thể thống nhất về tư tưởng và hành động. Trách nhiệm lịch sử là phải thành lập một Đảng Cộng sản duy nhất, chấm dứt tình trạng chia rẽ phong trào Cộng sản ở Việt Nam.
- Từ ngày 06/01 đến ngày 07/02/1930, Hội nghị hợp nhất các tổ chức Cộng sản thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam đã họp ở bán đảo Cửu Long thuộc Hồng Kông (Trung Quốc) dưới sự chủ trì của đồng chí Nguyễn Ái Quốc thay mặt cho Quốc tế Cộng sản. Trong Hội nghị thành lập Đảng, đồng chí Nguyễn Ái Quốc đề ra 5 điểm lớn cần thảo luận và thống nhất, trước hết là tự phê bình và phê bình, “Bỏ mọi thành kiến xung đột cũ, thành thật hợp tác để thống nhất các nhóm cộng sản Đông Dương”. Hội nghị đã nhất trí thống nhất các tổ chức cộng sản thành lập một đảng, lấy tên là Đảng Cộng sản Việt Nam. Hội nghị đã thông qua các văn kiện gồm: Chánh cương vắn tắt, Sách lược vắn tắt, Chương trình tóm tắt, Điều lệ vắn tắt của Đảng và Lời kêu gọi của đồng chí Nguyễn Ái Quốc thay mặt Quốc tế Cộng sản và Đảng Cộng sản Việt Nam gửi đến công nhân, nông dân, binh lính, thanh niên, học sinh và tất cả đồng bào bị áp bức, bóc lột nhân dịp thành lập Đảng. Trong đó, Chánh cương vắn tắt của Đảng và sách lược vắn tắt của Đảng phản ánh nội dung cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng Cộng sản Việt Nam. Hội nghị hợp nhất các tổ chức Cộng sản có ý nghĩa như Đại hội thành lập Đảng.
Tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ III của Đảng (9/1960) đã quyết nghị lấy ngày 3 tháng 2 dương lịch mỗi năm làm ngày kỷ niệm thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam.
Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời với Cương lĩnh chính trị đầu tiên đã mở ra thời kì mới cho cách mạng Việt Nam - thời kì đấu tranh giành độc lập dân tộc tiến lên chủ nghĩa xã hội. Cương lĩnh đầu tiên của Đảng ra đời, đã xác định được những nội dung cơ bản nhất của con đường cách mạng Việt Nam; đáp ứng được những nhu cầu bức thiết của lịch sử và trở thành ngọn cờ tập hợp, đoàn kết thống nhất các tổ chức cộng sản, các lực lượng cách mạng và toàn thể dân tộc.
- Sự kiện thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam là một bước ngoặt vô cùng quan trọng của lịch sử cách mạng Việt Nam, quyết định sự phát triển của dân tộc, chấm dứt sự khủng hoảng về đường lối và tổ chức lãnh đạo của phong trào yêu nước Việt Nam đầu thế kỷ XX. Đó là kết quả của sự vận động, phát triển và thống nhất phong trào cách mạng trong cả nước; sự chuẩn bị công phu về mọi mặt của Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc và sự đoàn kết nhất trí của những chiến sỹ tiên phong vì lợi ích của giai cấp, của dân tộc.
- Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời là thành quả của sự kết hợp chủ nghĩa Mác-Lênin với phong trào công nhân và phong trào yêu nước Việt Nam; chứng tỏ giai cấp công nhân Việt Nam đã trưởng thành, đủ sức lãnh đạo cách mạng.
- Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời và việc Đảng chủ trương cách mạng Việt Nam là một bộ phận của phong trào cách mạng thế giới, đã tranh thủ được sự ủng hộ to lớn của cách mạng thế giới, kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh của thời đại làm nên những thắng lợi vẻ vang; đồng thời đóng góp tích cực vào sự nghiệp đấu tranh vì hòa bình, độc lập dân tộc và tiến bộ của nhân loại trên thế giới.
Thực hiện chủ trương của Trung ương về thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, từ ngày 1/7/2025, xã Hòa Trí thành lập theo Nghị quyết số 1677/NQ-UBTVQH15 ngày16/6/2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội với diện tích 109,44 km2, dân số hơn 26.638 người; được hình thành trên cơ sở sáp nhập các xã: Ninh Thân, Ninh Trung và Ninh Thượng. Đảng bộ xã Hòa Trí hiện có 04 chi, Đảng bộ cơ sở, 32 chi bộ trực thuộc với 583 đảng viên.
Kế thừa và phát huy truyền thống, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân xã Hòa Trí đã ra sức phấn đấu, đạt và vượt các chỉ tiêu đề ra, tiếp tục giữ vững mục tiêu về quốc phòng an ninh, ổn định địa bàn. Các nhiệm vụ, chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội, an ninh quốc phòng đều đảm bảo tiến độ đề ra, năm 2025, thu ngân sách đến nay đạt 398,2%;Chủ động triển khai các nhiệm vụ trọng tâm, đột xuất theo chỉ đạo của Tỉnh ủy, UBND tỉnh; thực hiện vận hành chính quyền địa phương 2 cấp đảm bảo thông suốt, hiệu quả không gián đoạn; tổ chức thành công Đại hội đại biểu Đảng bộ xã Hòa Trí lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030; An ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội tiếp tục được giữ vững và đảm bảo an toàn tuyệt đối; Các hoạt động văn hóa văn nghệ, thể dục thể thao được tổ chức thực hiện sôi nổi, thiết thực và có hiệu quả, công tác đảm bảo an sinh xã hội tiếp tục được quan tâm đầy đủ, chu đáo, đúng quy định. Trật tự đô thị, an toàn giao thông, vệ sinh môi trường có chuyển biến tích cực, tạo bộ mặt nông thôn khang trang Sáng - Xanh - Sạnh - Đẹp. Công tác giải phóng mặt bằng, triển khai thực hiện các dự án được quan tâm đẩy nhanh tiến độ, quyết liệt trong việc chỉ đạo công tác bồi thường, giải tỏa và tái định cư 02 dự án cao tốc (Dự án thành phần
đoạn Vân Phong - Nha Trang thuộc dự án xây dựng công trình đường bộ cao tốc
Bắc Nam phía Đông giai đoạn 2021 - 2025; Dự án đầu tư xây dựng đường bộ
cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột đoạn đi qua địa bàn xã); công tác lấy ý kiến
về giải phóng mặt bằng liên quan đến Dự án Đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc -
Nam đoạn đi qua địa bàn xã; Lãnh đạo, chỉ đạo thành công Đại hội Mặt trận Tổ quốc, Đại hội Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, Đại hội Hội CCB, Đại hội Hội LHPN lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 – 2030.
Kỷ niệm 96 năm thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam quang vinh, cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân xã Hòa Trí luôn khắc ghi vào tâm trí của mình với sự tri ân sâu sắc công lao to lớn, sự hy sinh xương máu của bao thế hệ đồng bào, đồng chí đã tạo dựng, vun bồi cho thành quả mà hôm nay chúng ta được thừa hưởng. Với niềm tự hào và tin yêu với Đảng, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân xã Hòa Trí sẽ tiếp tục đoàn kết, chung sức, đồng lòng phấn đấu hoàn thành thắng lợi Nghị quyết Đại hội Đảng các cấp và mục tiêu công tác năm 2026, phấn đấu hoàn thành và hoàn thành vượt mức các chỉ tiêu của nhiệm kỳ 2025 - 2030, ra sức xây dựng xã Hòa Trí giàu về kinh tế, đẹp về văn hóa, mạnh về QPAN thiết thực lập thành tích chào mừng thành công Đại hội đại biểu lần thứ XIV của Đảng và cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI, HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 – 2031.